Większość współczesnych ras brojlerów jest wynikiem dziesięcioleci selekcji genetycznej, głównie pod kątem szybkiego wzrostu, większej masy piersi, chudszego mięsa i niższego współczynnika konwersji paszy (FCR). Selekcja ta miała jednak negatywne konsekwencje dla zdrowia i dobrostanu ptaków.

Szybko rosnące ptaki mają wysoką podstawową przemianę materii i wysokie zapotrzebowanie na energię, co może powodować niedobory tlenu. Niedobory te powodują wysokie ryzyko i częstotliwość występowania chorób serca i płuc, wodobrzusza, a nawet nagłej śmierci. Szybko rosnące brojlery są również podatne na choroby nóg i stóp. Stan ten wpływa na chód i ogólną aktywność kurcząt, powodując słabą umiejętność chodzenia, ograniczony dostęp do paszy i wody, ból i niezdolność wyrażania naturalnych zachowań. Ponadto istnieje wiele dowodów na występowanie miopatii mięśni piersiowych i zmian skórnych związanych z szybkim wzrostem i dużą masą piersi.

Te bolesne schorzenia, w połączeniu z niemożnością przejawiania wysoce zmotywowanych zachowań, często skutkują chronicznym stresem, który jak wiadomo ma negatywny wpływ na układ odpornościowy, prowadząc do immunosupresji i zwiększonej podatności na choroby. W związku z tym zużycie antybiotyków jest znacznie wyższe w przypadku szybko rosnących brojlerów w porównaniu z wolniej rosnącymi rasami (np. w 2022 r. zużycie antybiotyków w holenderskich gospodarstwach hodujących szybko rosnące rasy brojlerów było 9 razy wyższe niż w gospodarstwach, w których prowadzono chów wolniej rosnących ras w 2022 r.). Dlatego też chów wolniej rosnących ras o lepszym zdrowiu i silniejszym układzie odpornościowym może znacząco przyczynić się do ograniczenia stosowania antybiotyków w produkcji brojlerów.

Rasy szybkorosnące, ze względu na budowę ciała i zły stan zdrowia, mają trudności z wyrażaniem naturalnych zachowań, takich jak grzędowanie, czyszczenie piór czy eksploracja. Często przekłada się to na zwiększenie proporcji czasu spędzanego przez ptaki bezczynnie i ma negatywny wpływ na ich dobrostan psychiczny. Wolniej rosnące rasy wykazują lepszą reakcję na stres niż rasy szybko rosnące, są bardziej aktywne i wykazują większy zakres naturalnych zachowań, co skutkuje ogólnie lepszym samopoczuciem psychicznym.

Naukowcy i organizacje zajmujące się dobrostanem zwierząt wzywają do wycofania szybko rosnących ras na rzecz wolniej rosnących linii wyselekcjonowanych pod kątem lepszego zdrowia i dobrostanu. Podpisując zobowiązanie „European Chicken Commitment”, firmy zobowiązują się do chowu wolniej rosnących ras o lepszych wskaźnikach dobrostanu, oferując konsumentom produkt wyższej jakości ze zdrowszych kurcząt o wyższym dobrostanie.

Polska jest trzecim największym eksporterem drobiu na świecie i liderem w Unii Europejskiej. W roku 2022 Polska wyeksportowała 1,6 mln ton mięsa i podrobów drobiowych. Większymi graczami od Polski na globalnym rynku, wg raportu opracowanego przez Strategy & Polska, działającej w ramach PwC, są tylko Brazylia i Stany Zjednoczone.

Zdecydowana większość kurcząt w Polsce pochodzi z rasy szybkorosnącej i chowu o zagęszczeniu 33-42kg /m2, choć sieci handlowe posiadają zwykle w swojej ofercie również kurczęta z wolnego wybiegu (zawsze rasa wolnorosnąca).

Kilkanaście firm międzynarodowych działających w Polsce podpisało deklarację European Chicken Commitment (m.in. Carrefour, Auchan, Sodexo, Ikea, Nestle, Danone, Accor Group, Orbis, i w 2024 – Domino Pizza).

Ranking supermarketów pod kątem dobrostanu zwierząt 2024